Out of Africa

In december 1977 werkte ik voor Verenigde Naties in Ethiopië. Mooi land, 3000 jaar beschaving en 13 maanden zonneschijn. Het land adverteerde ermee. 13 maanden is het enige wat klopte, althans volgens de Ethiopische kalender.

Dish Mountain, ten westen van Asosa
Dish Mountain, ten westen van Asosa, ten noorden van het onderzoeksgebied. De berg bestaat uit hoog metamorf en stollingsgesteente, waarin kwarts-aders met primair goud.

Na twee dagen rijden vanuit Addis Ababa over “dirt roads” eindelijk in het basiskamp ten westen van Asosa, West-Ethiopië aangekomen. De rode stof van de wegen zou nog dagen in mijn haar en poriën blijven zitten. Zat trouwens ook in mijn -in een plastic zak verpakte- camera. Maar die kon niet onder de douche.

Basis kamp was niet meer dan een verzameling tenten en wat hutten en afdakjes, temidden van zacht glooiend landschap met wat bosjes en struikgewas. Een paar valleitjes, waar noodruftige riviertjes probeerden voort te kabbelen. Meestal droog.

De belangrijkste onderkomens in het kamp waren voor de Landrovers, de geofysische apparatuur, drinkwater en benzine en diesel opslag. Voor het drinkwater was er een kook en filter installatie, beiden, geen risico nemen.

Er was ook een opslaplaats voor de explosieven voor het seismisch onderzoek, een speciaal geconstrueerde bunker met een dikke aarden bedekking. Het idee was dat het er minder warm en vochtiger zou zijn. Met een buiten temperatuur van over de 40 graden was het er des te warmer en vochtiger. Ideaal voor dynamiet.

Het project was “Goudzoeken”. Letterlijk. “Dissiminated Gold”, afgezet in alluviale rivierbeddingen, tezamen met magnetiet. De Pleistocene (sic) alluviale zanden liggen boven Precambrische groenschisten, orogeen geassocieerd met het Oost-Afrikaanse rift-systeem. Daarin zouden kwarts aders zitten die het primaire goud bevatten. Althans, dat was toen de theorie.

Resistivity onderzoek bleek niet te werken, magnetisch onderzoek gaf wel een beeld, wat met een beetje fantasie als een meanderend rivierpatroon gezien kon worden. Maar hoe diep?

Handboringen en putten graven tot 15 meter was al gaande. Maar niemand die er de volgende dag in wilde. Slangen. En dan is het niet leuk om aan een katrol in zo’n put af te dalen. Voor geen goud! Ook de locals niet.

Seismiek dus, de toveroplossing. 40 kilo dynamietstaven meegekregen van het Ministerie van Defensie en opgeslagen in die bloedhete bunker. 12-kanaals ABEM reflectie-seismiek apparaat, 24 geofoons die we in tandem konden aansluiten. Eenvoudig toch?

Niet helemaal. Batterijen die de ABEM moesten voeden, bleken gecorrodeerd en werden vervangen door één van de setjes, die ik had meegekregen. De geofoons bleken ook niet allemaal te werken. Geen nood, dus 8 reserve en 12 werkende. Slechts één rijtje van 12, in plaats van twee en geen tandem-werk. Nu ja, wat meer werk voor de locals.

Set-up gecalibreerd en doorgemeten, nadat de batterijen van de meetapparatuur weer vervangen waren. Ik had tenslotte een hele koffer aan batterijen meegenomen.

Een halve dynamiet-staaf met een electrisch slaghoedje (detonator) zou voldoende energie moeten opwekken. Niet helemaal! In ieder geval gaf het eerste “shot” een pover plofje, wat nauwelijks een signaal teweeg bracht. Een volle staaf gaf resultaat: 3 van de twaalf geofoons uitgeschakeld en moesten opnieuw gekalibreerd worden. Een onsje minder dus. Het derde “shot” ging ook weer mis, geen explosie en wie wil dan gaan kijken of de connecties wel goed zijn? Juist, de jongste bediende, “yours truly”.

Enfin, na nog wat verdere experimenten met wisselend resultaat is uiteindelijk besloten het gehele seismische onderzoek maar te schrappen.

De schietgaten bleken niet stabiel, de dynamiet trouwens ook niet, de geofoons waren niet echt betrouwbaar en de resultaten waren niet te interpreteren en te correleren met het magnetisch onderzoek en de sample-gegevens uit de boorgaten. Einde oefening, bovendien was het “New Years Eve”.

Extra diep gat geboord, vijf kilo dynamiet, twee slaghoedjes voor de zekerheid, veilige afstand, borrel in de hand. Mooie knal met veel grind “fall-out”!

De resterende 30 kilo dynamiet moest nog wel teruggebracht worden naar Addis Ababa, maar dat is een ander verhaal.

You need to add a widget, row, or prebuilt layout before you’ll see anything here. 🙂

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.